Heimild: fsr.eui.eu
Áætlun framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins um markaðshönnun sem hæfir árið 2050
Í þessari grein draga Leonardo Meeus og Sofia Nicolai saman og setja saman efni tillögu framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins um umbætur á raforkumarkaði ESB sem birt var 14. mars 2023.
Bakgrunnur
Eins og við lögðum áherslu á í stefnuskrá okkar um umbætur á raforkumarkaði frá desember 2022:
"Raforkumarkaðirnir sem voru þróaðir á síðustu tveimur áratugum gerðu það sem þeir áttu að gera í þessari kreppu: með hærra verði komu þeir á framfæri þeim skilaboðum að orka væri af skornum skammti. "Að skjóta á boðberann" mun ekki leysa vandamálið. Ef við stöðvum markaði eða takmörkum raforkuverð, verða stjórnvöld að grípa inn til að skammta orku og skipuleggja samstöðuna yfir landamæri, en það getur verið stöðugleiki yfir landamæri. sjálfvirka samstöðu, vegna þess að þeir koma orku þangað sem hennar er mest þörf. Áhrif þessarar kreppu á neytendur gætu hafa tekið lengri tíma að koma upp á yfirborðið án markaða en á endanum hefðu þeir verið verri. Hins vegar lærðum við líka mikið í þessari kreppu um hvernig hægt er að klára raforkumarkaði og bæta við með eftirlitstækjum..."
Vandamálin sem þurfti að bregðast við með þessum umbótum, samkvæmt greiningu okkar, eru meðal annars: (orka) fátækt og verðbólga; ófullnægjandi áhættuvarnir neytenda og smásala; erfiðleikar neytenda við að fá aðgang að ódýrum endurnýjanlegum efnum; og fjárfestingaróvissan sem jókst með mörgum neyðaraðgerðum í kreppunni. Lausnirnar sem við lögðum til eru meðal annars: áframhaldandi samræming og samþætting skammtíma raforkumarkaða; skref í átt að betri virka framvirkum mörkuðum; fleiri langtímasamningar um nýjar eignir með blöndu af afkastagetukerfi, orkukaupasamningum (PPA) og samningum um mismun (CfDs) sem studdir eru af stjórnvöldum; og hröðun á nýjungum neytendahliðar sem kynntar eru með hreinni orkupakkanum.
Við fögnum því mjög að tillaga framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins feli í sér alla þessa þætti og einnig er okkur létt yfir því að tillagan felur ekki í sér nokkrar af róttækari tillögum sem bárust eftir hámarki orkukreppunnar síðasta sumar.
Tillagan
Tillaga EB er samsett af:
Samskipti COM(2023) 148 þar sem lagt er til að breyta hönnunarreglum raforkumarkaðarins
Samskipti COM(2023) 147 þar sem lagt er til að breyta reglugerð um heildsöluorkumarkaðinn og gagnsæi (REMIT)
Í þessari grein leggjum við áherslu á fyrstu samskiptin.
Samskipti (2023) 148, um breytingu á hönnunarreglum raforkumarkaðar
Tillagan miðar að því að breyta reglugerð (ESB) 2019/943 (rafmagnsreglugerð), reglugerð (ESB) 2019/942 (ACER reglugerð), tilskipun (ESB) 2019/944 (rafmagnstilskipun) og tilskipun (ESB) 2018/2001 (tilskipun um endurnýjanlega orku) til að bæta hönnun á raforkumarkaði í Evrópu og ná yfir 3 sviðum raforkumarkaðar:
Að vernda neytendur gegn sveiflukenndu orkuverði
Auka stöðugleika og fyrirsjáanleika orkukostnaðar og stuðla þannig að samkeppnishæfni hagkerfis ESB
Að efla fjárfestingar í endurnýjanlegri orku.
Að vernda neytendur gegn sveiflukenndu orkuverði
Til að koma til móts við fyrsta markmiðið gerir tillagan ráð fyrir: 1) rétti til samskipta við fast verð sem og kraftmikilla verðsamninga, til margra samninga og betri og skýrari samningsupplýsinga, sem veitir möguleika bæði fyrir áhættufælna og áhættufælna neytendur; 2) aðgang að tiltekinni tegund af skipulögðum smásöluverði (þ.e. blokkagjöldum, sem hafa verið notaðir í sumum löndum í kreppu til að vernda neytendur, halda verðbólgu í skefjum, á sama tíma og halda hvata til að spara orku) fyrir heimili og lítil og meðalstór fyrirtæki (SME) í tilviki kreppu og aðildarríki koma á kerfi birgis til þrautavara; 3) tækifæri neytenda til að deila endurnýjanlegri orku, án þess að þurfa að búa til orkusamfélög; 4) stöðugleika á orkuframboði iðnaðarins með því að hvetja birgja til að verjast háu verði með aukinni notkun framvirkra samninga við framleiðendur sem geta læst framtíðarverði.
Auka stöðugleika og fyrirsjáanleika orkukostnaðar og stuðla þannig að samkeppnishæfni hagkerfis ESB
Annars vegar miðar tillagan að því að hámarka virkni skammtímamarkaða, til dæmis með því að lækka lágmarkstilboðsstærð fyrir innandags- og dagmarkaða í 100kW, til að bæta lausafjárstöðu. Á hinn bóginn stefnir það að því að auka markaðsaðgang að stöðugri langtímasamningum (PPA og CfDs) og mörkuðum (að bæta lausafjárstöðu á framvirkum mörkuðum).
PPA eru langtíma einkasamningar milli endurnýjanlegrar orku eða kolefnislítið framleiðanda og neytenda. Aðgangur að PPA er sem stendur aðeins í boði fyrir helstu leikara í nokkrum MS-ríkjum. Til að gera þær aðgengilegri er gert ráð fyrir að aðildarríkin: 1) takist á við fjárhagslega áhættu sem tengist vanskilum á greiðslum frá viðtökuaðila (td með ríkisábyrgð), sem er oft mikil hindrun fyrir PPA; 2) leyfa framkvæmdaraðilum endurnýjanlegrar orku sem taka þátt í opinberu stuðningsútboði að panta hlut af framleiðslunni til sölu í gegnum PPA; 3) beita í slíkum útboðum matsviðmiðum til að hvetja viðskiptavini sem standa frammi fyrir aðgangshindrunum aðgang að PPA-markaði.
Einnig verður að huga að þeirri staðreynd að skylda birgja til að verjast á viðeigandi hátt getur einnig aukið eftirspurn eftir PPA.
CfD eru opinber stuðningur þar sem framleiðandanum er tryggt lágmarksverð af stjórnvöldum fyrir framleidda orku og er leyft að vinna sér inn fullt markaðsverð, jafnvel þótt það sé mjög hátt. Þess vegna gerir tillagan ráð fyrir 2-leið CfDs, sem felur í sér að setja lágmark sem orkuframleiðandinn getur áunnið sér, en einnig hámarksverð, þannig að allar tekjur umfram það séu greiddar til baka til hins opinbera og síðan beint til að draga úr áhrifum hás verðs fyrir alla raforkuneytendur í réttu hlutfalli við neyslu þeirra. CfDs ættu að vera ívilnandi stuðningskerfi fyrir vindorku, sólarorku, jarðhita, vatnsafn án lóns og kjarnorku.
Til að auka lausafjárstöðu á framvirkum mörkuðum gerir tillagan í fyrsta lagi ráð fyrir svæðisbundnu viðmiðunarverði í gegnum miðstöð til að auka gagnsæi verðs og í öðru lagi skyldu kerfisstjóra til að leyfa flutningsrétt lengur en eitt ár. Í orðsendingunni er gert ráð fyrir skýringu á hlutverki ACER varðandi eina úthlutunarvettvanginn og aukningu á hæfni slíks vettvangs, sem skal:
Bjóða viðskipti með langtíma flutningsréttindi milli hvers tilboðssvæðis og sýndarmiðstöðvar
Úthlutaðu langtíma getu þvert á svæði með reglulegu millibili og á gagnsæjan, markaðstengdan og án mismununar
Bjóða upp á viðskipti með flutningsréttindi sem gera handhöfum þessara flutningsréttinda kleift að fjarlægja áhættu vegna jákvæðs og neikvæðs verðbils og með tíðum gjalddaga allt að að minnsta kosti þriggja ára fram í tímann.
Að efla fjárfestingar í endurnýjanlegri orku
CfDs og PPAs gætu veitt stöðugt verð til neytenda og áreiðanlegar tekjur til endurnýjanlegrar orkubirgða (lækka fjárhagslega áhættu og draga úr fjármagnskostnaði), þannig stuðlað að því markmiði að þrefalda dreifingu endurnýjanlegrar orku (RES), í samræmi við evrópska græna samninginn.
Til að efla aðlaðandi fjárfestingar í RES verður að gera grein fyrir nýtingu möguleika þeirra með viðbótartækni og ferlum (eins og geymslu og eftirspurnarviðbrögðum). Þess vegna miðar tillagan að: 1) að leyfa aðildarríkjum að hanna eða endurhanna getukerfi til að stuðla að sveigjanleika með lágum kolefni; 2) að leyfa aðildarríkjum að kynna ný stuðningskerfi fyrir sveigjanleika sem ekki er steingervingur eins og viðbrögð eftirspurnarhliðar og geymslu; 3) að gefa aðildarríkjum umboð til að meta sveigjanleikaþörf raforkukerfisins og setja sér markmið til að uppfylla þær þarfir; 4) að veita flutningsbúnaði rétt til að hanna hámarksrakstursvöru sem gerir eftirspurnarviðbrögðum kleift að stuðla að minnkandi neyslutoppum í raforkukerfinu á ákveðnum tímum sólarhringsins. SOs verða undir því viðbótarverkefni að gera framboð á tengingargetu gagnsærra, svo að gera þróunaraðila endurnýjanlegrar orku kleift að beita RES á svæðum þar sem netið er minna stíflað. Loks er í tillögunni minnst á vilja til að færa viðskiptafresti nær rauntíma. Í orkublöndu sem einkennist af sífellt meiri RES myndi þetta bæta skilvirkni kerfisins og skýra jafnvægisþarfir með nákvæmari hætti, miðað við raunverulega framleiðslu frá RES og draga úr ójafnvægiskostnaði.
Næstu skref
Von der Leyen forseti tilkynnti í ræðunni um stöðu sambandsins í september 2022 og hefur umbætur á hönnun raforkumarkaðarins verið innifalin í vinnuáætlun framkvæmdastjórnarinnar 2023. Tillagan verður nú rædd og ef til vill breytt af Evrópuþinginu og ráðinu og, þegar samkomulag hefur náðst, mun það öðlast gildi.
